Τι είναι πανκρεας ;
Είναι μια ανατομική ανωμαλία,οπου ένα μέρος του στομάχου διέρχεται στον θώρακα μέσω του οισοφαγειου τρηματος . Μπορεί να είναι Το πάγκρεας είναι ένας ζωτικός, επιμήκης αδένας (μήκους 12–15 εκ.) που βρίσκεται βαθιά στην άνω κοιλιακή χώρα πίσω από το στομάχι, λειτουργώντας ως μικτός αδένας. Διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στο πεπτικό σύστημα παράγοντας ένζυμα (εξωκρινής λειτουργία) και στο ενδοκρινικό σύστημα ρυθμίζοντας το σάκχαρο μέσω ορμονών όπως η ινσουλίνη.
Ανατομία και Θέση
Θέση: Βρίσκεται οπισθοπεριτοναϊκά, στο ύψος των σπονδύλων Ο1-Ο2, εκτεινόμενο από την αγκύλη του δωδεκαδακτύλου (δεξιά) έως τον σπλήνα (αριστερά).
Τμήματα: Αποτελείται από την κεφαλή (μέσα στην καμπύλη του δωδεκαδακτύλου), τον αυχένα, το σώμα και την ουρά.
Πόροι: Ο κύριος παγκρεατικός πόρος (του Wirsung) διατρέχει το όργανο και ενώνεται με τον χοληδόχο πόρο για να εκκενώσει ένζυμα στο δωδεκαδάκτυλο.
Λειτουργίες
Εξωκρινής (Πέψη): Παράγει παγκρεατικό χυμό που περιέχει ένζυμα για τη διάσπαση των τροφών:
Λιπάση: Για τη διάσπαση των λιπών.
Αμυλάση: Για τη διάσπαση των υδατανθράκων.
Πρωτεάσες (π.χ. θρυψίνη): Για τη διάσπαση των πρωτεϊνών.
Ενδοκρινής (Ορμόνες): Μέσω των νησιδίων του Langerhans, εκκρίνει ορμόνες απευθείας στο αίμα:
Ινσουλίνη: Μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Γλυκαγόνη: Αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Παθήσεις
Η δυσλειτουργία του παγκρέατος μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές καταστάσεις όπως ο διαβήτης (τύπου 1 ή 2), η οξεία ή χρόνια παγκρεατίτιδα, και ο καρκίνος του παγκρέατος.
Πανκρεατικος καρκινος
Ο καρκίνος του παγκρέατος, που συχνά προέρχεται από τα κύτταρα που επενδύουν τους παγκρεατικούς πόρους (αδενοκαρκίνωμα), είναι ένας σοβαρός καρκίνος που ανιχνεύεται συχνά αργά, με συμπτώματα όπως κιτρίνισμα (κιτρίνισμα του δέρματος/ματιών), αδικαιολόγητη απώλεια βάρους, κοιλιακό/οσφυϊκό πόνο και νέος διαβήτης. Γενικά αντιμετωπίζεται με χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία. Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το κάπνισμα, την παχυσαρκία, τον διαβήτη και το οικογενειακό ιστορικό.
Πρώιμα Σημάδια και Συμπτώματα
Ο καρκίνος του παγκρέατος στα πρώιμα στάδια είναι συχνά χωρίς συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν τα συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:
Κιτρίνισμα: Κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών, συχνά με κνησμό του δέρματος, σκούρα ούρα και κοπράνια χρώματος πηλού.
Κοιλιακό/Οσφυϊκό Πόνο: Συχνά στην άνω κοιλιά ή στην πλάτη, περιγράφεται κάποιες φορές ως θαμπός, κοπιαστικός πόνος.
Απώλεια Βάρους και Κακή Όρεξη: Η αδικαιολόγητη απώλεια βάρους είναι πολύ συχνή.
Πεπτικά προβλήματα: Ναυτία, έμετος, διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
Νέος διαβήτης: Ιδιαίτερα αν εμφανίζεται σε μεγαλύτερη ηλικία.
Κόπωση: Εξαιρετική κούραση.
Παράγοντες Κινδύνου
Κάπνισμα: Η χρήση καπνού είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου.
Ηλικία: Οι περισσότεροι ασθενείς είναι άνω των 65 ετών.
Χρόνιες παθήσεις: Παχυσαρκία, τύπου 2 διαβήτης και χρόνια παγκρεατίτιδα.
Γενετικοί παράγοντες: Κληρονομικές αλλαγές στο DNA (π.χ. BRCA2, σύνδρομο Lynch) και οικογενειακό ιστορικό.
Διάγνωση
Απεικόνιση: Αξονική τομογραφία (CT), μαγνητική τομογραφία (MRI) ή ενδοσκοπικός υπέρηχος για εντοπισμό όγκων.
Βιοψία: Λήψη δειγμάτων ιστού για επιβεβαίωση καρκίνου.
Αιματολογικές εξετάσεις: Έλεγχος δεικτών όγκου όπως το CA 19-9.
Στάδια και Πρόγνωση
Ο καρκίνος του παγκρέατος σταδιοποιείται από Ι (εντοπισμένος) έως IV (μετάσταση), συχνά κατηγοριοποιείται επίσης ως εκτομές (resectable), οριακά εκτομές (borderline resectable) ή μεταστατικός.
Η πρόγνωση είναι συχνά δύσκολη· το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης στις ΗΠΑ ήταν περίπου 13% το 2021. Η έγκαιρη ανίχνευση βελτιώνει σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές.
Θεραπεία
Η χειρουργική επέμβαση, όπως η διαδικασία Whipple, αποτελεί την κύρια θεραπεία για πρώιμο στάδιο της νόσου, υποστηριζόμενη από χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία.
Τύποι Καρκίνου Παγκρέατος
Εξωκρινείς όγκοι: Περίπου το 90% των περιπτώσεων είναι παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα.
Νευροενδοκρινείς όγκοι (PanNETs): Είναι σπανιότεροι και τείνουν να αναπτύσσονται πιο αργά από τους εξωκρινείς όγκους.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Οι περισσότερες διαφραγματοκηλες είναι ασυμπτωματικες και ανακαλύπτονται τυχαία κατα την διάρκεια μιας ενδοσκοπικής εξέτασης .
Ωστόσο ορισμένες μπορεί να προκαλέσουν Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση .
Αν και συχνά είναι ασυμπτωματικη ,ορισμένα συμπτώματα μας προειδοποιούν όπως
Πόνος και κάψιμο οπισθοστερνικα,αισθηση πλήρωσης (φούσκωμα),επαναλαμβανόμενες ερυγες(ρεψίματα ),η λοξυγγας,παλινδρομηση και εμετός με όξινη γεύση ,δυσοσμία αναπνοής ,με κακή γεύση στο στόμα,κοπωση και αίσθημα δύσπνοιας και τέλος καρδιακές αρρυθμίες.
Πως διαγιγνώσκεται η Διαφραγματοκηλη ;
Υπάρχουν πολλοί τρόποι προσέγγισης στη διάγνωση της διαφραγματοκηλης
1) Με μια απλή ακτινογραφία ύστερα από κατάποση βαρίου (σκεύασμα που περιέχει ιώδιο ορατό στις ακτινογραφίες) ,εξέταση χρήσιμη στην διερεύνηση και μελέτη.
2) Μια ενδοσκοπικη μελέτη (γαστροσκοπηση) χρήσιμη στη διερεύνηση οισοφάγου και στομάχου .
3) Αξονική τομογραφία ύστερα από κατάποση γαστρορραφινης,εξεταση που μας επιτρέπει να διαγιγνώσκουμε τον τύπο της διαφραγματοκηλης
Ποια είναι η θεραπεία της διαφραγματοκηλης
Η ενδεδειγμένη θεραπεια είναι η Χειρουργική ,ωστόσο αυτή δεν είναι απαραίτητα συστηματική ιδιαίτερα για τις ολισθαινουσες διαφραγματοκηλες.Η διαχείρηση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι απαραίτητη και είναι γενικά επαρκής για τον ασθενή.Συνταγογραφουνται φάρμακα αναστολείς της αντλίας πρωτονιων για την μείωση της παλινδρόμησης οξέος.Εαν η ολισθαινουσα διαφραγματοκηλη είναι μικρότερη των 5 εκατοστών και δεν προκαλεί επιπλοκές η επέμβαση δεν ενδείκνυται .
Εάν η διαφραγματοκηλη είναι μεγάλη και τα συμπτώματα επιμένουν τότε υπάρχει απόλυτος ένδειξη για χειρουργική επέμβαση.Οσον αφορά τις παραοισοφαγικες διαφραγματοκηλες η χειρουργική θεραπεία είναι απαραίτητη .
Κατα την διάρκεια της επέμβασης πρώτη μέριμνα είναι η επαναφορά του στομάχου στην θέση του ,η συγκλεισις των σκελών του διαφράγματος ,και η κατασκευή μιας αντιπαλινδρομικης βαλβίδας.Η χειρουργική επέμβαση είναι μια αποτελεσματική θεραπεία με εκτιμώμενο ποσοστό επιτυχίας 90%,με πλήρη εξαφάνιση των συμπτωμάτων .