Καρκίνος παχέος εντέρου


Αλλάζοντας την Χειρουργική ελαχιστοποιώντας τον πόνο…..



ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Με δεδομένη την πρόοδο της χειρουργικής και της τεχνολογίας, ένα μεγάλος αριθμός επεμβάσεων που αφορούν το παχύ έντερο και το ορθό, πραγματοποιείται σήμερα λαπαροσκοπικά.
Οι χειρουργικές ενδείξεις αφορούν:
  1. όγκους καλοήθεις ή κακοήθεις
  2. φλεγμονώδεις παθήσεις ή καλοήθεις στενώσεις
  3. παθήσεις που οφείλονται σε επιπλοκές των εκκολπωμάτων (επαναλαμβανόμενες εκκολπωματίτιδες, απόστημα, διάτρηση).
Σήμερα υπάρχει απόλυτη συμβατότητα ανάμεσα στη λαπαροσκόπηση και τους αυστηρούς κανόνες της ογκολογικής χειρουργικής.
Η εκτομή του παχέος εντέρου είναι η ίδια με αυτή που πραγματοποιείται «ανοιχτά», αλλά η απουσία τομής επιτρέπει εξαιρετικά γρηγορότερη αποκατάσταση του ασθενούς και βεβαίως την απουσία επιπλοκών στο κοιλιακό τοίχωμα (κήλες-απόστημα κ.λπ.).
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, βρίσκεται όσoν αφορά τη συχνότητα, στην 4
η θέση όλων των καρκίνων και για τα δύο φύλα. Με τα σημερινά δεδομένα αφορά 1 Έλληνα στους 25. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού είναι σπάνιος πριν την ηλικία των 50, από αυτή την ηλικία όμως και μετά, η πιθανότητα εμφάνισής του, αυξάνεται κατακόρυφα, διπλασιαζομένη σε κάθε 10ετία.
Υπολογίζεται ότι το 60-80% του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού αναπτύσσεται πάνω σε έναν 
αδενωματώδη πολύποδα.
Η 
διατροφή, όλο και περισσότερο, θεωρείται ένας παράγοντας κινδύνου. Η κατανάλωση ζωικού λίπους, κρέατος και ζάχαρης έχουν ενοχοποιηθεί, όπως επίσης η παχυσαρκία και η καθιστική ζωή. Αντιθέτως τα λαχανικά, το ασβέστιο, η βιταμίνη D, έχουν προστατευτικό ρόλο.
Ο 
κληρονομικός παράγοντας παίζει μεγάλο ρόλο, γι’ αυτό και οι έλεγχοι σε οικογένειες με ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου πρέπει να είναι πιο συχνοί.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ – ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα του καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού, είναι η απώλεια αίματος ή βλέννης κατά τις κενώσεις, ασαφής πόνος στην κοιλιά, εναλλαγές διάρροιας και δυσκοιλιότητας, καθώς και άτυπα συμπτώματα όπως κόπωση, αναιμία, απώλεια της όρεξης.
Πιο σπάνια ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται με τρόπο οξύ και δραματικό, έχοντας προκαλέσει 
απόφραξη και ειλεό ή διάτρηση και περιτονίτιδα. Τέλος, η τυχαία ανακάλυψη ενός καρκίνου αφορά λιγότερο από 10% των περιπτώσεων.
Η 
ολική κολονοσκόπηση επιτρέπει την επιβεβαίωση της διάγνωσης, χάρη στις δυνατότητες της βιοψίας. Ο έλεγχος του ασθενούς συμπληρώνεται με υπέρηχο του ήπατος ή αξονική τομογραφία της κοιλιάς, μια ακτινογραφία θώρακος καθώς και μέτρηση των καρκινικών δεικτών, στο αίμα.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ – ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπεία των καρκίνων του παχέος εντέρου είναι  η χειρουργική. Ανάλογα με τον εντοπισμό του όγκου ή την παρουσία μεταστάσεων, η επέμβαση μπορεί να συνδυαστεί με χημειοθεραπεία ή / και ακτινοθεραπεία πριν ή μετά το χειρουργείο.
Το παχύ έντερο μέσα στην κοιλιακή χώρα τοποθετείται ακριβώς σαν ένα «πλαίσιο», αρχίζοντας χαμηλά δεξιά (ακριβώς εκεί που βρίσκεται η σκωληκοειδής απόφυση), ανεβαίνει έως κάτω από το ήπαρ, συνεχίζει εγκαρσίως αριστερά έως τον σπλήνα, κατεβαίνει αριστερά έως το σιγμοειδές (
λέγεται έτσι γιατί μοιάζει με ς) και συνεχίζει στο ορθό, το οποίο τελειώνει στον πρωκτό.
Το παχύ έντερο έχει σαν κύρια λειτουργία την απορρόφηση του νερού και ηλεκτρολυτών. Στο παχύ έντερο υπάρχει έντονη βακτηριδιακή δραστηριότητα.
Το ορθό είναι ένα «ρεζερβουάρ», το οποίο αδειάζει με τις κενώσεις κάθε φορά που ο εγκέφαλος δίνει το κατάλληλο σήμα.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Η χειρουργική εξαίρεση ή «κολεκτομή», είναι ο πλέον βασικός θεραπευτικός χρόνος στην αντιμετώπιση του καρκίνου του παχέος εντέρου και συνίσταται στην αφαίρεση ενός τμήματος του εντέρου ή του ορθού, στο οποίο βρίσκεται ο όγκος, καθώς επίσης και στην αφαίρεση των γειτονικών λεμφαδένων, οι οποίοι αποτελούν τον πρώτο σταθμό μετανάστευσης των καρκινικών κυττάρων. Οι δυο άκρες του πεπτικού σωλήνα που προκύπτουν, ενώνονται με μια ειδική ραφή που μπορεί να γίνει, αναλόγως της θέσεως, είτε με το χέρι είτε με τη βοήθεια ενός μηχανικού συρραπτικού.
Μετά την επούλωση αυτής της ραφής ο ασθενής έχει ένα παχύ έντερο μικρότερο σε μήκος, το οποίο όμως επαρκεί και με το παραπάνω, για τις λειτουργίες του και συμπεριφέρεται στον οργανισμό απολύτως φυσιολογικά.
Με τη χειρουργική πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια και την πρόοδο της τεχνολογίας, σήμερα καταφέρνουμε ακόμη και για όγκους, οι οποίοι βρίσκονται πολύ χαμηλά στο ορθό να διατηρήσουμε το σφιγκτήρα, ούτως ώστε ο ασθενής να αποφύγει τη μόνιμη παρά φύσιν έδρα (κολοστομία).
Σε ορισμένους ασθενείς, εάν δεν είναι δυνατή η συρραφή του παχέος εντέρου, στην ίδια χρονική περίοδο με την αφαίρεση του όγκου, δημιουργείται μια προσωρινή παρά φύσιν έδρα (προσωρινή κολοστομία), η οποία «κλείνει» με μια μικρή χειρουργική επέμβαση, όταν οι συνθήκες μέσα στην κοιλιακή χώρα το επιτρέψουν.

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Αυτή η θεραπευτική επιλογή αφορά μόνο τους καρκίνους του ορθού και εφαρμόζεται πριν το χειρουργείο. Ο στόχος της είναι να μειώσει το μέγεθος του όγκου και τον κίνδυνο των υποτροπών. Η «ποσότητα» της ακτινοβολίας που χορηγείται είναι από 40-50 Grays σε 20 έως 25 συνεδρίες, σε διάρκεια 4 έως 6 εβδομάδων. Συνήθως η ακτινοθεραπεία συνδυάζεται με προεγχειρητική χημειοθεραπεία.

ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Συνήθως η χορήγησή της αρχίζει ένα μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση. Ο στόχος της είναι να μειώσει τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου. Είναι υποψήφιοι για χημειοθεραπεία μόνο οι ασθενείς που κατατάσσονται από ένα συγκεκριμένο στάδιο και πάνω, συνήθως διαρκεί 6 μήνες, με συνεδρίες κάθε 15 ημέρες.
Γενικά είναι πολύ καλά ανεκτή, παρά τις κάποιες ενοχλητικές 
παρενέργειες: διάρροιες, μουδιάσματα στα χέρια και τα πόδια, απώλειες μαλλιών.

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ
Η επέμβαση όσον αφορά το παχύ έντερο και το ορθό μπορεί να γίνει με 2 τρόπους:
1) Τη λαπαροσκοπική (η οποία γίνεται χωρίς να ανοιχτεί η κοιλιά αλλά βάζοντας εργαλεία από πολύ μικρές οπές).
2) Τη λαπαροτομία (κατά την οποία ανοίγεται το κοιλιακό τοίχωμα στο μήκος, του οποίου θα κρίνει ο χειρουργός και ανάλογα με τη θέση του όγκου).
Η αναισθησία είναι πάντοτε γενική.
Η λαπαροσκοπική μέθοδος εγγυάται, σε έμπειρα χέρια, την ίδια ποιότητα  αφαίρεσης του όγκου, αλλά με ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και πολύ ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Ο χειρουργός έχει την απόλυτη ευθύνη της επιλογής της μεθόδου, η οποία πρέπει να εγγυάται για την ογκολογική ορθότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια του ασθενούς.

ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ
Υπό κανονικές συνθήκες το περιεχόμενο της κοιλιάς βρίσκεται σε στενή επαφή με το κοιλιακό τοίχωμα. Για να δημιουργηθεί λοιπόν ένας χώρος, ο οποίος θα επιτρέψει την εισαγωγή λαπαροσκοπικής κάμερας και εργαλείων, εισάγεται με μια λεπτή βελόνη, ένα αδρανές αέριο μέσα στην κοιλιά (διοξείδιο του άνθρακος), το οποίο δημιουργεί μια «φυσαλίδα» εργασίας, απωθώντας το κοιλιακό τοίχωμα. Η διάρκεια της επέμβασης ποικίλει και εξαρτάται από τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει ο χειρουργός. Σε περίπτωση καθυστέρησης ενημερώνεται η οικογένεια του ασθενούς.
ΟΙ ΚΟΛΕΚΤΟΜΕΣ
Οι κολεκτομές ανάλογα με τη θέση του όγκου χωρίζονται σε δεξιές, σε αριστερές, σε ολικές και σε κολο-πρωκτεκτομές. Είτε η επέμβαση γίνεται ανοικτά, είτε λαπαροσκοπικά, οι αρχές της χειρουργικής είναι ίδιες:
  1. Απολίνωση (δέσιμο) των αγγείων που τροφοδοτούν το τμήμα του εντέρου, που θα αφαιρεθεί, ούτως ώστε να αφαιρεθούν και οι λεμφαδένες της περιοχής.
  2. Απελευθέρωση του παχέος εντέρου από τις συμφύσεις του.
  3. Διατομή του εντέρου σε αρκετή απόσταση από τον όγκο.
  4. Ραφή των δύο άκρων με αποκατάσταση της συνέχειας του πεπτικού συστήματος.
  5. Τοποθέτηση μιας παροχέτευσης.
Η αφαίρεση των λεμφαδένων είναι υποχρεωτική σε περίπτωση κακοήθους όγκου διότι η εξέτασή τους μετά το χειρουργείο και σε συνδυασμό με την εξέταση του όγκου, θα καθορίσει εάν ο ασθενής θα πάρει χημειοθεραπεία.
 Επιπλοκές μετά από κολεκτομή
Είναι σπάνιες αλλά δυνητικά πολύ σοβαρές:
  1. Διαφυγή από τη συρραφή των δυο άκρων του εντέρου. Σε περίπτωση που αυτή η διαφυγή είναι μικρή μπορεί απλά να οδηγήσει στη δημιουργία ενός αποστήματος. Μια θεραπεία με αντιβιοτικά τότε, μπορεί και να είναι αρκετή. Μερικές φορές είναι αναγκαία η τοποθέτηση μιας παροχέτευσης υπό αξονική τομογραφία. Αντίθετα όμως σε περίπτωση μεγάλης διαφυγής, η επανεπέμβαση κρίνεται απαραίτητη για έναν καλό καθαρισμό της κοιλιακής χώρας και ο ασθενής θα βρεθεί με μια παρά φύσιν έδρα (κολοστομία) για περίπου 6 εβδομάδες.
  2. Αιμορραγία, η οποία είναι σπάνια αλλά μπορεί να οδηγήσει σε επανεπέμβαση.
  3. Το απόστημα στο σημείο τομής, το οποίο θεραπεύεται εύκολα με συχνή τοπική φροντίδα.
  4. Η καθυστέρηση στην ανάκτηση της κινητικότητας του εντέρου, η οποία απαιτεί υπομονή και σίτιση του ασθενούς από τη φλέβα.
  5. Ουρολοίμωξη, η οποία αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά κ.λπ..

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον καρκίνο του παχές εντέρου μπορείτε να ανατρέξετε στις